انبردست
انبردست چیست و چه کاربردی دارد؟
انبردست یکی از پرکاربردترین ابزارهای دستی است که برای گرفتن، نگهداشتن، خم کردن، پیچاندن و در برخی مدلها برای برش سیم و مفتول استفاده میشود. طراحی فک و دسته انبردست باعث ایجاد نیروی اهرمی شده و انجام بسیاری از کارهای فنی را آسانتر میکند.
انبردستها در مدلها و اندازههای مختلف تولید میشوند و انتخاب مدل مناسب به نوع کار، جنس قطعه، میزان فشار موردنیاز و محیط استفاده بستگی دارد.
انواع انبردست
۱. انبردست معمولی
رایجترین نوع انبردست است و برای گرفتن، نگهداشتن، خم کردن و کارهای عمومی کاربرد دارد. این مدل تقریباً در هر جعبه ابزار ضروری است.
۲. انبردست صنعتی
برای استفاده سنگینتر طراحی شده و معمولاً دارای فک و بدنه مقاومتر و دستههای مستحکم است. برای کارگاهها و تعمیرات صنعتی مناسب است.
۳. انبردست برقکاری
برای کارهای برقی و سیمکشی استفاده میشود و معمولاً دارای قسمت برش سیم در نزدیکی فک است. برخی مدلهای تخصصی برقکاری دارای عایق مناسب روی دسته هستند.
۴. انبردست دمباریک
دارای فک بلند و باریک است و برای دسترسی به فضاهای محدود، گرفتن قطعات کوچک و خم کردن سیم بسیار کاربردی است.
۵. انبردست سیمچیندار
علاوه بر گرفتن و نگهداشتن، دارای تیغه برش برای قطع سیم و مفتولهای مناسب ظرفیت ابزار است.
۶. انبردست قفلی
با مکانیزم قفلشونده طراحی شده و پس از تنظیم، قطعه را محکم نگه میدارد. برای تعمیرات، باز کردن قطعات و نگه داشتن قطعات هنگام کار مناسب است.
۷. انبردست فشارقوی
برای کارهای سنگین و برش یا گرفتن قطعات سختتر طراحی شده و معمولاً دارای ساختار مستحکمتر و دستههای بلندتر برای ایجاد نیروی بیشتر است.
۸. انبردست عایق برق
دسته آن با عایق مخصوص پوشانده شده و برای کارهای برقکاری طراحی میشود. در کار با برق، مشخصات عایق و استاندارد ابزار باید متناسب با ولتاژ کار باشد و عایق دسته بهتنهایی مجوز کار روی مدار برقدار نیست.
کاربردهای انبردست
انبردست در کارهای مختلفی مورد استفاده قرار میگیرد:
- گرفتن و نگه داشتن قطعات
- خم کردن سیم و مفتول
- پیچاندن سیم
- برش سیم در مدلهای دارای سیمچین
- سیمکشی و برقکاری
- تعمیرات لوازم و تجهیزات
- تعمیرات خودرو و مکانیکی
- کارهای تأسیساتی
- کارگاههای صنعتی
- ساخت و مونتاژ قطعات
- کارهای عمومی و خانگی
جنس انبردست
جنس بدنه و فک یکی از مهمترین عوامل در کیفیت انبردست است. ابزارهای حرفهای معمولاً از فولادهای آلیاژی و فولاد ابزار ساخته میشوند تا مقاومت مناسبی در برابر فشار، ضربه و سایش داشته باشند.
فولاد کربنی:
در برخی مدلهای اقتصادی و عمومی استفاده میشود و در صورت عملیات حرارتی مناسب میتواند استحکام قابل قبولی داشته باشد.
فولاد آلیاژی:
با افزودن عناصر آلیاژی میتوان خواص مکانیکی و مقاومت ابزار را بهبود داد و در مدلهای حرفهای و صنعتی کاربرد زیادی دارد.
کروم وانادیوم (Cr-V):
یکی از آلیاژهای رایج در ابزارهای دستی باکیفیت است که میتواند استحکام و مقاومت سایشی مناسبی ایجاد کند.
کروم مولیبدن (Cr-Mo):
در برخی ابزارهای فشارقوی و کاربردهای سنگین استفاده میشود و به دلیل خواص مکانیکی مناسب میتواند برای تحمل فشارهای بالاتر گزینه خوبی باشد.
البته نام آلیاژ بهتنهایی معیار کیفیت نیست؛ عملیات حرارتی، سختی مناسب فک و تیغه، دقت ماشینکاری و کیفیت ساخت نیز اهمیت زیادی دارند.
روکش و پوشش انبردست
برای افزایش مقاومت در برابر خوردگی و افزایش دوام، بدنه انبردست ممکن است دارای پوششهایی مانند مشکی اکسیدشده، پولیششده، کروم یا پوششهای ضدخوردگی باشد.
دسته نیز معمولاً با PVC، TPR یا مواد پلیمری ضدلغزش پوشانده میشود تا ابزار در دست راحتتر قرار بگیرد و کنترل آن افزایش پیدا کند.
ویژگیهای انبردست باکیفیت
هنگام خرید انبردست به این موارد توجه کنید:
- فولاد باکیفیت و مقاوم
- فکهای دقیق و کاملاً همراستا
- تیغه برش تیز و یکنواخت در مدلهای سیمچیندار
- عملیات حرارتی اصولی
- محور و لولای روان و مستحکم
- دسته ارگونومیک
- روکش ضدلغزش
- مقاومت مناسب در برابر خوردگی
- کیفیت بالای اتصال دسته و بدنه
- ظرفیت برش متناسب با نوع سیم و مفتول
چگونه انبردست مناسب انتخاب کنیم؟
برای کارهای عمومی و خانگی، انبردست معمولی باکیفیت انتخاب مناسبی است.
برای برقکاری و سیمکشی، مدل مخصوص برقکاری یا انبردست دارای سیمچین را انتخاب کنید و در صورت نیاز به کار روی مدارهای برق، حتماً ابزار دارای استاندارد و رده عایقی مناسب تهیه شود.
برای دسترسی به فضاهای باریک، انبردست دمباریک کاربرد بیشتری دارد.
برای کارهای سنگین و صنعتی، انبردست فشارقوی با بدنه و فک مقاومتر انتخاب مناسبتری است.
در هنگام انتخاب انبردست، علاوه بر جنس آلیاژ، اندازه، نوع فک، ظرفیت برش، کیفیت عملیات حرارتی، طراحی دسته و نوع کاربرد را نیز در نظر بگیرید.